
یک کارشناس مناطق آزاد گفت: نبود برندسازی بینالمللی، دیپلماسی اقتصادی فعال و حضور حرفهای در بازارهای جهانی، مانع ایفای نقش موثر مناطق آزاد ایران در تجارت جهانی شده است.
کمال ابراهیمی کاوری، کارشناس ارشد مناطق آزاد تجاری ضمن اشاره به تغییر ماهیت تجارت جهانی افزود: در شرایطی که اقتصاد جهان به سمت زنجیرههای ارزش، فناوریهای نوین و لجستیک هوشمند حرکت کرده، مناطق آزاد ایران همچنان با الگوهایی قدیمی و غیررقابتی اداره میشوند، این شکاف ساختاری باعث شده این مناطق نتوانند جایگاه مؤثری در تجارت بینالملل پیدا کنند.
وی ادامه داد: این عقبماندگی بیش از آنکه به محدودیت ظرفیتها مربوط باشد، ریشه در عدم انطباق سیاستگذاری مناطق آزاد با تحولات جدید اقتصاد جهانی دارد؛ تحولاتی که بسیاری از کشورهای منطقه و جهان آن را به درستی درک کرده و در ساختار مناطق آزاد خود اجرایی کردهاند.
ابراهیمی کاوری اظهار کرد: مناطق آزاد موفق جهان دیگر تنها متکی به معافیتهای مالیاتی و گمرکی نیستند و با تمرکز بر برندسازی بینالمللی، دیپلماسی اقتصادی فعال و اتصال به زنجیرههای ارزش جهانی، نقش مؤثری در جذب سرمایهگذاری خارجی ایفا میکنند. در مقابل، مناطق آزاد ایران هنوز تصویر روشنی از خود در بازارهای جهانی ارائه نکردهاند و در رقابت منطقهای عملکرد کم فروغی دارند.
وی تشریح کرد: یکی از مهمترین دلایل این وضعیت، ضعف در حضور حرفهای بینالمللی است. نبود کمپینهای تبلیغاتی هدفمند، مشارکت محدود در نمایشگاهها و رویدادهای اقتصادی جهانی و فقدان دفاتر فعال جذب سرمایه در کشورهای هدف باعث شده ظرفیتهای مناطق آزاد ایران به سرمایهگذاران بینالمللی معرفی نشود.
کارشناس ارشد مناطق آزاد تجاری بیان کرد: در فضای رقابتی امروز، دیده نشدن به معنای انتخاب نشدن است و اگر مناطق آزاد ایران نتوانند پیام خود را به درستی به بازارهای هدف منتقل کنند، طبیعی است که سرمایهها به سمت رقبای منطقهای سوق پیدا کند.
وی در ادامه گفت: دیپلماسی اقتصادی مناطق آزاد هنوز به جایگاه واقعی خود نرسیده است. تعامل ساختارمند با اتاقهای بازرگانی بینالمللی، شرکتهای چندملیتی و نهادهای مالی جهانی میتواند اعتماد سرمایهگذاران خارجی را تقویت کند، ولی این ظرفیت مهم همچنان بصورت پراکنده و غیرنهادی دنبال میشود.
ابراهیمی کاوری تاکید کرد: واقعیت این است که مناطق آزاد ایران از نظر موقعیت جغرافیایی، دسترسی به بازارهای منطقهای و برخورداری از نیروی انسانی متخصص، مزیتهای قابل توجهی دارند، ولی نبود روایت اقتصادی معتبر و برند بینالمللی قابل اعتماد باعث شده این مزیتها به فرصتهای واقعی سرمایهگذاری تبدیل نشوند.
وی خاطر نشان شد: تا زمانی که تصویر روشنی از مأموریت و کارکرد مناطق آزاد ایران در سطح جهانی ارائه نشود، نمیتوان انتظار داشت این مناطق سهم واقعی خود را از تجارت بینالملل به دست آورند.
این کارشناس اقتصادی مناطق آزاد در پایان یادآور شد: اگر قرار است مناطق آزاد ایران از وضعیت فعلی عبور کنند، ناگزیر به بازتعریف ماموریت خود در چارچوب تجارت جهانی جدید هستند؛ ماموریتی مبتنی بر بازاریابی بینالمللی حرفهای، حضور فعال در شبکههای اقتصادی جهانی و دیپلماسی اقتصادی هدفمند. تنها با این رویکرد است که مناطق آزاد ایران میتوانند دوباره به مسیر رقابت جهانی بازگردند و نقش مؤثری در جذب سرمایهگذاری خارجی ایفا نمایند.
منبع: خبرگزاری مهر