
وزارت اقتصاد در پی محدودیتهای اخیر علیه ایرانیان خارج و شرایط جنگ رمضان، بستهای جامع به منظور حمایت حقوقی و مالی، انتقال امن سرمایه و تقویت تولید داخلی معرفی کرده است.
در پی افزایش محدودیتها برای ایرانیان مقیم برخی کشورها، بخصوص امارات متحده عربی، و تاثیرات شرایط جنگ رمضان بر فعالیتهای اقتصادی منطقه، وزارت امور اقتصادی و دارایی بستهای حمایتی را برای حفاظت از سرمایههای ایرانیان خارج از کشور و تسهیل بازگشت امن سرمایهها به داخل تدوین و ابلاغ کرده است. این بسته که مجموعهای از تمهیدات حقوقی، مالی، بانکی و تشویقی را دربرمیگیرد، میکوشد ضمن کاهش ریسکهای محیطی پیشروی سرمایهگذاران، مسیر ورود سرمایه به کشور و بکارگیری آن در بخشهای مولد اقتصاد را هموار کند.
وزارت اقتصاد با اعلام این بسته تاکید کرده است که دولت با درک شرایط ایجاد شده برای ایرانیان خارج از کشور، از تمام ظرفیتهای قانونی به منظور حمایت از داراییها و تسهیل فعالیت اقتصادی آنان استفاده خواهد کرد. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که طی ماههای گذشته گزارشهای متعددی از سختگیریهای اقامتی، محدودیتهای بانکی، دشواری در تمدید مجوزهای فعالیت اقتصادی و تشدید نظارت بر تراکنشهای مالی ایرانیان در بعضی کشورها منتشر شده است؛ مسائلی که نگرانیهای جدی درخصوص امنیت داراییها و امکان ادامه فعالیت اقتصادی برای بسیاری از ایرانیان ایجاد کرده است. در چنین فضایی، وزارت اقتصاد با صدور پیام رسمی خطاب به سرمایهگذاران ایرانی مقیم امارات متحده عربی، اعلام کرده که انتقال سرمایه از کشورهایی که رویکرد خصمانه داشتهاند، مشمول مشوقهای مالیاتی و گمرکی ویژه خواهد شد و امکان استفاده از پوشش بیمه جنگ نیز برای کاهش ریسکهای محیطی فراهم است.
یکی از محورهای اصلی بسته جدید، فراهمسازی امکان انتقال امن سرمایههای ارزی به کشور است. وزارت اقتصاد تاکید دارد که به دلیل افزایش ریسکهای سیاسی و اقتصادی در بعضی کشورها، لازم است مسیرهای مطمئنتری برای بازگرداندن داراییهای ایرانیان تعریف شود. بر همین اساس، فرایندهای بانکی و مالی مربوط به انتقال ارز به گونهای طراحی شده که خطر بلوکه شدن یا ایجاد محدودیتهای ناگهانی برای سرمایه کاهش یابد.
در کنار این موضوع، مجموعهای از مشوقهای مالیاتی و گمرکی هم برای سرمایههایی که از کشورهای دارای رفتار خصمانه وارد ایران میشوند در نظر گرفته شده است. این مشوقها شامل تخفیف در حقوق و عوارض گمرکی، تسهیل در ثبت ماشینآلات و تجهیزات وارداتی، و کاهش هزینههای مالیاتی مرتبط با ورود سرمایه است. هدف از این امتیازات آن است که سرمایهگذاران در جریان انتقال سرمایه، با کمترین هزینه و بیشترین سرعت بتوانند داراییهای خود را وارد کشور کرده و در پروژههای اقتصادی بکار گیرند.
یکی دیگر از بخشهای مهم بسته حمایتی، امکان استفاده از بیمه جنگ برای پوشش خسارات احتمالی ناشی از شرایط خاص منطقه است. با توجه به بروز تهدیدهای امنیتی، خطر توقف تجارت و اختلال در نقل و انتقال کالا یا ارز، بیمه جنگ میتواند از بروز زیانهای احتمالی جلوگیری کرده و عامل اطمینانبخشی برای سرمایهگذاران باشد.
با این حال مهمترین بخش حقوقی بسته، بهرهگیری از ظرفیتهای «قانون تشویق و حمایت سرمایهگذاری خارجی (FIPPA)» است. براساس این قانون، اصل سرمایه و سود سرمایهگذاری شده تحت حمایت کامل قرار دارد و امکان انتقال سود و عواید اقتصادی بطور قانونی و رسمی تضمین میشود. ضمنا چنانچه سرمایهگذار بعد از ورود سرمایه، تصمیم به خروج یا تغییر محل سرمایهگذاری بگیرد، قانون اجازه انتقال آزادانه عواید را فراهم کرده است. این ویژگیها باعث میشود سرمایهگذار نسبت به امنیت سرمایه و وجود پشتوانه قانونی برای فعالیت اقتصادی در ایران اطمینان خاطر داشته باشد.
وزارت اقتصاد در بسته جدید ابزارهای متنوعی را برای سرمایهگذاری ایرانیان خارج از کشور معرفی کرده است. از جمله این ابزارها میتوان به امکان خرید اوراق بدهی ارزی با نرخ سود مشخص، سرمایهگذاری در بورس اوراق بهادار تهران، مشارکت در صندوقهای سرمایهگذاری و استفاده از سایر بازارهای مالی اشاره کرد. این تنوع ابزار باعث میشود سرمایهگذار با توجه به سطح ریسکپذیری، میزان سرمایه و افق زمانی موردنظر، گزینههای متعددی برای ورود به بازار ایران داشته باشد.
همچنین این وزارتخانه اعلام کرده است که برای کاهش سردرگمی سرمایهگذاران و تسهیل ارتباط آنان با دستگاههای مختلف دولتی، «سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران» بهعنوان «نقطه تماس ویژه» تعیین شده است. این سازمان مسئولیت دارد تمامی خدمات مشاورهای مالی، بانکی و حقوقی را بصورت متمرکز ارائه کند و هماهنگیهای لازم با دیگر نهادها را انجام دهد. راهاندازی خط تلفن مستقیم نیز به همین منظور صورت گرفته تا سرمایهگذاران بتوانند در کوتاهترین زمان، مشکلات و درخواستهای خود را مطرح کنند.
افزون بر این، بسته حمایتی شرایطی را فراهم کرده که سرمایهگذار بتواند سرمایه خود را در ابتدا بدون نیاز به تعریف پروژه ثبت کند و سپس در مراحل بعد، پروژه یا مقصد سرمایهگذاری را مشخص سازد. این اقدام بخصوص برای افرادی که قصد دارند ابتدا سرمایه خود را از محیط پرریسک خارج کرده و سپس درباره نوع سرمایهگذاری تصمیمگیری کنند، اهمیت دارد. امکان تمدید مهلت تکمیل پروژهها نیز از دیگر امتیازات ارائه شده است.
به موازات حمایت از سرمایهگذاران خارجی یا ایرانیان مقیم سایر کشورها، دولت سیاستهایی را برای صیانت از بنگاههای اقتصادی داخل کشور نیز اتخاذ کرده است. طبق گفتههای جبار کوچکینژاد، در شرایط جنگی و دورههای اقتصادی حساس، حمایت از واحدهای تولیدی و جلوگیری از تعطیلی کسبوکارها اهمیت ویژهای دارد.
وی تاکید کرده است که تامین منابع بانکی کافی با نرخ بهره مناسب، کاهش بوروکراسی اداری و تسهیل روند پرداخت تسهیلات میتواند مانع از افزایش هزینههای تولید و در نتیجه تعدیل نیرو شود.
همچنین کوچکینژاد تشریح کرده است که این حمایتها باید به گونهای طراحی شود که علاوه بر کمک کوتاه مدت، در بلند مدت نیز باعث تثبیت و پایداری اقتصادی کشور گردد.
از نگاه وی، تقویت زنجیره تولید و حمایت از واحدهای اقتصادی، نقش مهمی در افزایش تابآوری کشور در دورههای بحرانی دارد و میتواند باعث شکوفایی اقتصادی در دوران پس از بحران شود.
این بخش از سیاستهای دولت مکمل بسته حمایتی وزارت اقتصاد محسوب میشود، زیرا سرمایهای که از خارج وارد کشور میشود، باید در بستری باثبات، امن و دارای فضای کسب و کار مناسب بکار گرفته شود. حمایت از تولید داخلی و بهبود زیرساختهای اقتصادی داخلی، یکی از شروط اصلی موفقیت بسته حمایتی و جذب هر چه بیشتر سرمایه از خارج است.
در مجموع، بسته حمایتی جدید وزارت اقتصاد را میتوان مجموعهای هدفمند برای کاهش اثرات محدودیتهای خارجی، تقویت جریان ورود سرمایه، بهبود شرایط تولید، افزایش اشتغال و ارتقای تابآوری اقتصاد ملی دانست. این بسته با فراهم کردن مسیرهای امن برای انتقال سرمایه، مشوقهای مالیاتی و گمرکی، امکانات گسترده سرمایهگذاری و ایجاد سازوکارهای حمایتی منسجم، میتواند زمینه جذب بخش قابل توجهی از سرمایههای ایرانیان خارج از کشور را فراهم کرده و نقشی موثر در پویایی اقتصاد ایران در شرایط حساس کنونی ایفا کند.
منبع: خبرگزاری مهر