
صنایع سلولزی ایران در سالهای اخیر به یکی از بخشهای اثرگذار در صادرات غیرنفتی کشور تبدیل شدهاند. بررسی آمار صادراتی این صنعت در هفت ماهه نخست سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که علیرغم چالشهایی همچون نوسانات ارزی، محدودیتهای تامین مواد اولیه و تغییرات تقاضای منطقهای، صادرات محصولات سلولزی روندی قابل توجه و متنوع را تجربه کرده است. این گزارش با تمرکز بر دادههای رسمی صادرات، به تحلیل عملکرد هر یک از گروههای اصلی محصولات سلولزی پرداخته و تغییرات ماهانه آنها را بررسی میکند.
در مجموع، صادرات صنایع سلولزی طی فروردین تا مهر ۱۴۰۴ به بیش از ۹۵ هزار تن رسیده است. این عدد نشاندهنده سهم قابل توجه محصولاتی نظیر تستلاینر، فلوتینگ و تیشو در سبد صادراتی کشور است. نکته مهم در این دوره، توزیع نسبتاً متعادل صادرات در ماههای مختلف و رشد محسوس برخی محصولات در ماههای تابستانی است.

کاغذ تست لاینر با مجموع صادرات ۳۶٬۶۶۳ تن، در صدر محصولات صادراتی صنایع سلولزی قرار دارد. این محصول که نقشی کلیدی در صنعت بستهبندی و کارتنسازی ایفا میکند، در تمامی ماههای مورد بررسی حضور پررنگی داشته است.
ثبات نسبی صادرات تست لاینر نشان دهنده تقاضای پایدار بازارهای منطقهای، به ویژه کشورهای همسایه است. این محصول به دلیل قیمت رقابتی و کیفیت قابل قبول، همچنان یکی از اصلیترین گزینههای صادراتی به شمار میرود.
کاغذ فلوتینگ با صادرات ۳۲٬۳۳۶ تن، دومین محصول مهم صادراتی صنایع سلولزی محسوب میشود. این نوع کاغذ که در لایه میانی ورق کارتن استفاده میشود، روند صادرات آن ارتباط نزدیکی با میزان تولید، سفارشگیری و تحرک بازار صنعت بستهبندی دارد.
با این حال، روند کلی صادرات فلوتینگ در نیمه دوم دوره، افزایشی بوده که میتواند نشانه بهبود سفارشهای صادراتی در ماههای پایانی سال باشد.
کاغذ تیشو با مجموع صادرات ۱۲٬۴۱۲ تن، جایگاه سوم را در میان محصولات سلولزی صادراتی دارد. این محصول که عمدتا در صنایع بهداشتی و سلولزی مصرف میشود، بیش از سایر محصولات تحت تاثیر بازار مصرف نهایی قرار دارد.
نوسان صادرات تیشو نشان میدهد که بازارهای هدف این محصول نسبت به قیمت و شرایط اقتصادی حساستر هستند، اما ظرفیت رشد آن در صورت ثبات تولید همچنان بالاست.
صادرات کاغذ کارتن در هفتماهه نخست سال ۱۴۰۴ به ۱۰٬۰۶۶ تن رسیده است. این محصول اگرچه به اندازه تست لاینر و فلوتینگ سهم ندارد، اما همچنان بخشی پایدار از صادرات سلولزی محسوب میشود.
ثبات نسبی این محصول نشان دهنده بازار صادراتی مشخص و بدون نوسان شدید است.
کاغذ پشت طوسی با صادرات ۱٬۶۷۶ تن، سهم کمتری از کل صادرات را به خود اختصاص داده است. این کاغذ عمدتا برای بستهبندیهای خاص و پروژهای استفاده میشود و در تولید کارتنهای سفارشی و بستهبندی محصولات حساس کاربرد دارد.
این آمار نشان میدهد که کاغذ پشت طوسی بیشتر تابع سفارشهای پروژهای و نیازهای خاص مشتریان است تا صادرات مستمر و ثابت در طول سال.
کاغذ کرافت با مجموع ۶۷۰ تن صادرات، یکی از محصولات کم حجم اما تخصصی صادراتی صنایع سلولزی به شمار میرود و عمدتا تابع سفارشهای مقطعی و پروژهای است.
این آمار نشان میدهد که صادرات کرافت بیشتر براساس نیازهای خاص مشتریان و پروژهها انجام میشود و صادرات مستمر و ثابت ندارد.
کاغذ وایت تاپ با مجموع ۵۷۱ تن صادرات، محصولی تخصصی است که عمدتا به بازارهای خاص و منطقهای صادر شده است.
این آمار نشان میدهد که وایت تاپ ظرفیت رشد دارد و در صورت توسعه برند، امکان افزایش صادرات وجود دارد.
دستمال کاغذی با مجموع ۳۱۱ تن صادرات، محصولی با حجم کم اما بازار هدف مشخص است.
این آمار حاکی از آن است که دستمال کاغذی بیشتر به بازارهای منطقهای صادر شده و امکان افزایش صادرات با توسعه بازار وجود دارد.
خمیر کاغذ با ۱۵۷ تن و FBB با ۱۸۸ تن، کمترین میزان صادرات را در این دوره داشتهاند و عمدتا برای نیازهای خاص بازار یا مصرف داخلی استفاده شدهاند.
این آمار نشان میدهد که صادرات این محصولات محدود و برنامهریزی شده است و تمرکز آن بر بازارهای مشخص و سفارشهای ویژه بوده است.
بررسی صادرات صنایع سلولزی در هفت ماهه نخست سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که:
کاغذ تست لاینر و فلوتینگ پیشران اصلی صادرات بوده و سهم قابل توجهی از بازارهای خارجی را به خود اختصاص دادهاند.
کاغذ تیشو و کارتن ظرفیت رشد بالایی دارند و در صورت توسعه برند و بهبود دسترسی به بازارهای هدف، میتوانند سهم صادراتی خود را افزایش دهند.
محصولات تخصصی مانند کاغذ پشت طوسی، کاغذ کرافت، کاغذ وایت تاپ، دستمال کاغذی و FBB نیازمند توسعه بازار هدف و تمرکز بر سفارشهای پروژهای هستند تا صادرات آنها به شکل مستمر افزایش یابد.
با فرض ثبات سیاستهای ارزی، حمایت از تولید داخلی و بهبود زیرساختهای صادراتی، میتوان انتظار داشت که صادرات صنایع سلولزی در ماههای پایانی سال رشد قابل توجهی داشته باشد و سهم محصولات متنوع در بازارهای خارجی افزایش یابد.
منبع آمار و ارقام: سایت صنایع سلولزی ایران